Biblioteca - Ver ficha   Más información sobre esta sección

Emakume bertsolariak ezagutzen

Artículo: Euskara. Referencia bibliográfica
Autor(es)
Alvarez, Amaia ; Lasarte, Gema ; Martinez, Judit ; Ugalde Gorostiza, Anabel
Título
Emakume bertsolariak ezagutzen / Gema Lasarte Leonet, Anabel Ugalde Gorostiza, Amaia Alvarez Uria, Judit Martinez Abajo
En
Uztaro : giza eta gizarte-zientzien aldizkaria, 110, 2019, 39-60
Materias
Bertsolaritza
Tipología
Artículo
ISBN / ISSN
1130-5738
[EU] Emakume bertsolarien historia ahalduntze-paradigma baten historia bilakatu da (autorea et al., 2016). Ahalduntze-paradigma horrek hainbat ezaugarri ditu. Lehena, bertsolari emakumeen ukazioa edo ahanztura da; ikertzaile gutxi dira emakume bertsolariak aipatzen dituztenak. Bigarren ezaugarria, emakume bertsolariak bi bider isilduak izan dira hastapenetan: emakumeak izateagatik eta pobreen kulturaz kanturako baliatzeagatik (Ugalde, 2018). Hirugarrenik, Carmen Larrañagak (1995, 2000) kritikatu izan du orain arte bertsolaritza inprobisazioarekin, plazarekin eta gizonekin lotu izan dela, gauzak asko sinplifikatuz aniztasunaren kaltean. Emakume bertsolarien historia irakurtzeko, bestalde, ahalduntze-prozesua (Malhotra, 2002) paradigmatzat hartu dugu. Oinarritze teoriko horietatik abiatuta, marko enpirikoan, egungo 200 emakume bertsolari itaundu ditugu euren profila ezagutze aldera. Horrez gain, 25 bertsolari eta bertsoetan adituak direnekin emakume bertsolarien historiaz aritu gara eztabaida-taldeen eta errelatoen bidez. Ondorio nagusi bezala aurrera dezakegu antzinako emakume bertsolariek kantatu zutelako existitzen direla gaur egungo emakume bertsolariak. Eta ordutik honantz nahiz eta bertso-eskolen sorrerak emakume bertsolarien historia ikusgarri bihurtu, emakume bertsolariek botere-gatazkan erresistitzen eta negoziatzen jardun dutela gaur arte eta dihardutela gaur egun. Horren ondorioz, barne- eta talde-boterea landu dute, barne-kontzientzia urteen joanean garatuz eta azken hamarkadetan kontzientzia kolektiboa sortuz.

[EN] The history of bertsolaris is a paradigm of empowerment. The negation or oblivion of the bertsolaris, in the first place. The double marginalization of improvisers in their beginnings: for being women and for singing in a popular culture, in second place. And finally, the direct relationship that has been established systematically between the improvisation and men has characterized the history of Bertsolaris women. This study in order to propose the reading of the history of bertsolaris as a process of empowerment (Malhotra, 2015), surveyed 200 bertsolaris and conducted five focus group with 20 bertsolaris. In this way, it concludes that the current improvisers sing because previously others sang. And from their beginning, the improvisers have fought, resisted and negotiated the power, developing internal and group consciousness, which derives in a process of empowerment from the last two decades.