Biografiak - Fitxa ikusi   Atal honi buruz gehiago jakiteko

Pello Esnal

Datu pertsonalak

Izena
Esnal, Pello
Izen abizen osoak
Esnal Ormaetxea, Pello
Jaiotza
1950 Andoain + Andoain < Buruntzaldea < Gipuzkoa < Euskal Herria

Bertsolaritzan

Jarduera mota nagusia
Eragilea
Jarduerak
Antolatzailea
Bertso irakaslea
Bertso-jartzailea
Epailea
Herri-bertsolaria
Ikerlaria
Bertso analisigilea/kritikaria
Jarduerei buruzko azalpenak
Xenpelar bertso-paper lehiaketa (Euskaltzaindia): 1.saria 1978an eta 3. saria 1984an.
Basarri bertso-paper lehiaketa (Zarautz, Gipuzkoa): 1. saria 1985, 1989, 1989, 1991, 1992, 1995, 1996, 1997 eta 1999an, eta 2. saria 1986, 1988 eta 1990ean.
Orixe bertso-paper lehiaketa (Orexa, Gipuzkoa): 1.saria 1988, 1990, 1991 eta 1993an.
Balentin Enbeita bertso-paper lehiaketa (Muxika, Bizkaia): 3. saria 1989an eta aipamen bereziak 1990 eta 1992an.
Debaldeko Festa bertso-paper lehiaketa (Euskadi irratia): 1.saria 1984an.
Joxe Legarreta bertso-paper lehiaketa (Hernani, Gipuzkoa): 1.saria 1993an
Lazkao Txiki bertso-paper lehiaketa (Ordizia, Gipuzkoa): 2. eta 3. sariak 1993an.
Loiolako Inazio Saria bertso-paper lehiaketa (Azpeitia, Gipuzkoa): 1. saria 1991ean.
Manuel Lekuona bertso-paper lehiaketa (Oihartzun, Gipuzkoa): 1. saria 1993 eta 1997an, 2. saria 1995 eta 1996an eta 3. saria 1992an.
Zapirain anaiak bertso-paper lehiaketa (Errenteria, Gipuzkoa): 1.saria 1992 eta 1996an, eta aipamen bereziak 1996 eta 1998an.

Zarauzko Bertso Eskola: irakasle; teknika propioak landu ditu
Lizardi saria (Zarautz, Gipuzkoa): antolatzaile eta epaile. Epaile 1986tik 2005era bitarteko edizioetan.
Orixe bertso-paper lehiaketa (Orexa, Gipuzkoa): epaile 1989an.
Ihaute bertso-paper lehiaketa (Euskadi Irratia): epaile 1994an.
Euskadi Irratiko bertso-paper lehiaketa (Euskadi Irratia): epaile 2002an.


Aztertzailea: Uztapideren errima

Datu biografikoak

Biografia
Andoianen jaio zen 1950ean. Irakaskuntza ikasketak egin zituen, eta baita pedagogia, psikologia eta teologia ikasketak ere; pedagogian lizentziatua da (UNED). Irakaskuntzan jardun zuen, lehen postua, oposizioz lortu zuen Araban. HABEko Glotodidaktika alorrean aritu da 1981an sortu zenetik; pedagogia arduraduna izan zen. Euskaltzain Urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak 1991an, eta herri literatura batzordeko eta Jagon saileko partaide izan da. Eusko Jaurlaritzako euskararen aholku batzordeko kide izan zen urte batzuetan. Zarauzko kultur bizitzan parte-hartze handia izan du: Literatu mintegiko arduraduna izan da Arte zaleak elkartean, eta bertsolari eskolako irakaslea 1980-1990ko hamarkadetan.

Ahozko euskara eta literatura landu ditu urte luzez. Bertsolaritzari dagokionez, honen alor asko landu ditu; bat-bateko bertsogintzan aritu bada ere, bertso-jartzailetzan eta ikerkuntzan nabarmendu da: 18 lehen sari irabazi ditu bertso idatziz eta ikerlan eta artikulu mamitsu asko idatzi ditu.

Narratiba alorrean, hiru sari jasoak ditu haur literaturaren esparruan eta Euskaltzaindiak emandako Manuel Lekuona saria saiakeran.

Bertsolaritzan lehen pausuak

Lehen plaza
Lazkaon, 1979ko udan, Lazkao Txiki, Mikel Mendizabal eta Eusebio Igartzabalekin.

Argitalpenak

Argitaratutako liburuak
. Itzuliko naiz, Auspoa liburutegia 229, 1995
. Pello Errota. Oiartzun, Txirrita saila, Sendoa, 1998.
. Txirrita. Oiartzun, Txirrita saila, Sendoa, 1998.
. Antonuio Zavala, zauria hauspo, Auspoa liburutegia 332, 2015
Beste argitalpenak
. "Errima Uztapideren bertsogintzan", in Euskera, 36 (2. aldia), 1991: 505-598. or. (Manuel Lekuona ikerketa-saria).
. "Uztapideren bat-bateko bertsogintzaren bihotzean" , in Egan, 45, 1993 eta 46, 1994.
. "Bat-bateko bertsogintzaren didaktikaz", in Jakin, 75, 1993: 97-116. or.
. "Puntua bertsolaritzan", in Euskera, 39 (2. aldia), 1994: 1.233-1.270. or.
. "Bertsoa erabatekoa denean", in Bertsolari, 6 , 1992: 24-31. or.
. "Bertsolari txapelketa - 1986: zenbat buru, hainbat aburu", in Habe, 108, 1987: 34-35. or.
. "Bertsolaritzaren alfabeta", in Bertsolari, 18, 1995: 62-79. or.
. "Bertsolaritzaren zurrunbiloan", in Ikasgelatik plazara, Bilbao, UEU, 1989: 119-147 or.
. "Hitzaurrea", in Antonio Zavala Auspoaren auspoa I, II (Itzaldiak / conferencias). Oiartzun, Sendoa, 1996, 11-19. or. (Auspoa Liburutegia, 238-239).
. "Hitzaurrea" in Zendoia, Nikolas, Beranduko birigarroa. Oiartzun, Sendoa, 1998 (Auspoa Liburutegia, 254).

. "Bertso berriak, alferrik jarriak?", in Bertsolari, 40, 2000: 98-103. or.