J. Soto:
Aitzurra garbi ta lur pixka bat
boltsan jarri nitun atzo
ordulariak “Pri-pri-pri” jo dit
ta jeiki naiz mantso-mantso.
Landatu beharra dago lizarra
ur pixka’t bota akaso
hamar t’erdiak jo dute eta
mugitu zaite aitatxo!
A. Egaña:
Esna arazi egin nauzu ta
zer da txantxa edo burla?
Ordu hauetan zuk jaikitzeko
ohitura falta sekula.
Orain lizar bat landatu gura
semea bejondeizula!
Ta txarrena da urtean zehar
“Tronco!” deitzen didazula.
J. Soto:
Mendira igo eta bilatu
behar diogu gerizpea
aitzurraz lurra ireki eta
aitzurraz lurra ixtea.
Begira zazu ze metafora
egin behar dizut txistea:
esku artean daukat tronco bat
ohe gainean bestea.
A. Egaña:
Gazte garaian landatu nuen
sekulako zuhaitz pila
ta teoria modernitoek
jan dute gure mutila
horko natura hango natura
ze teori borobila!
Natura horren natura bada
berez landatu dadila.
J. Soto:
Pertsonak mozten ditu zuhaitzak
bihotz pixka’t izan aizu!
Naturala da naturala da
parre egiten darraizu.
Aitzurrarena zuk egin zazu
izan ahal zara gai zu
gerriak pixka’t aflojatzeko
ongi etorriko zaizu!
A. Egaña:
Potrosoa naiz ta alperra naiz
hori ez dago itsusi.
Gaur eguneko ekologista
hauengan zer da nagusi?
Egiten dena egiten dela
ikus nazaten ikusi
ta landatzera joango dira
argazkilari ta guzi.
J. Soto:
Boltsa eskutan aitzurra eskutan
ta holakorik egundo!
Aitatxok ezetz jo beti ezetz
beti du aitzaki frango.
Gaur zure eguna aita eguna
ni pozik nengoen ondo
oparitxo bat erosi nizun
baino ja ez dizut emango.
A. Egaña:
Nere zerrendan bi opari daude:
bat atseden ta bi pake.
Beraz semea oheburuan
ez eman hainbat atake.
Zoaz mendira landatu hoiek
atxurrarekin jo ta ke.
Pentsatu ezkero drogan sartzea
okerragoa litzake!
Jaio 1945-11-16
Idazlea eta bertso eragilea. Bertsolaritzako hainbat alorretan jardundakoa, besteak beste, bertso saioei buruzko kronikak egiten hedabide desberdinetan, hainbat sariketa eta txapelketatan epaile lanetan aritua eta bertso idatzi askoren sortzailea. Patxi Iraola bertsolariaren anaia.
Bertso jarrien alorra landu zuen bereziki Iraolak. Hirurogeita hamargarren hamarkadan hasita, hainbat sari irabazi zituen: Xalbador Saria, Xenpelar Saria, Basarri Saria, Lazkao Txiki Saria... Lan horiek Nañarriri begira liburuan argitaratu zituen zaldibiarrak.
Epaile gisa ere hiru hamarkadako bidea egin du Rufino Iraolak, Txapelketa Nagusian zein gazte eta eskolarteko sariketetan. 1982an Txapelketa Nagusiaren antolakuntzan gertutik parte hartu zuen. 1986 eta 1989an epaile aritu zen eta 1993an ere epaile taldean parte hartu zuen.
Bertsolaritzaren inguruko kazetaritza eta azterketa lana ere nabarmentzekoa da. Kronikagile eta iruzkingile lana egin zuen eta baita maila sakonagoko azterketetan ere eman zuen bertsolaritzaren bere ikuspegia. Gai-jartzaile lanetan ere aritua.
Hil 1937-11-16
Aita hil zitzaion mutil-kozkorretan, eta osaba Manuelek hartu zuen bere etxean, Lezoti baserrian alegia. Tober jotzailea zen eta urtezaharretan koplari aritzen zen. Josefa Benantzia Peluaga Egiazabalekin ezkodu zen 1892an.
Ez zen herriz herri bertso-kantari ibiltzen. Bertsoak jartzen zituen, erlijioari buruzkoak gehienetan.
Iturria:
- Zavala, Antonio. "Larraburu, Lexoti ta Balentin bertsolariak". Auspoa; 115.
Azkuek MANDO BATEN GAINEAN delako doinuan jaso zuen bertso hau eta Donostiak berriz JOSE TEJERIA DA II izenekoan. ESATEN DUTE BADA izeneko doinuan ere kantatu izan dira bertsuok.