[Doinua: Haizeak bidali du]
X. Paia:
Zer falta du Markinak
Bilbok badaukana?
I. Ibarra:
Ai, galdera polita
ein dozu laztana!
Gure herriak badauka
xarma eta fama;
parka baina Markinak
gaurkoz dauka dana.
[Doinua: Dama gazte xarmant bat]
O. Enbeita:
Gero txoznetarako
zandaliakaz txarto
I. Ibarra:
ez dozu baina bota
zeuk ere edarto
ni gaurkoz txoznetara
ez nijoalako;
kotxea hartu behar dot
nik Cadizerako. (bis)
[Doinua: Haizeak bidali du]
X. Paia:
Palan eta bertsotan
ta bietan ona
I. Ibarra:
bietan ibiltzen da
andra ta gizona
nahiz ta gizonezkoek
euki beti sona
aldaketa eingo dogu
bietan sakona.
[Doinua: Dama gazte xarmant bat]
I. Muniategi:
Zuretzako zer dira
Igor eta Unai?
I. Ibarra:
Galdera hori ein dozu
gainera txit lasai.
Bertsotan onak dira
beti dabiz alai;
txapelduntzako onak
nobiotzat be bai.
[Doinua: Dama gazte xarmant bat]
O. Enbeita:
Eta nogaz joango
zara Cadizera?
I. Ibarra:
Koadrilan joango naz
betiko antzera;
ez naz sarritan joan
Españan behera
baina joan beharko da
beroa pasatzera. (bis)
Hil 1948-05-06
Azpeitiko (Gipuzkoa) Olatz auzoko Eleizalde baserrian jaio zen, 1872ko uztailaren 12an. Horregatik, Eleizalde ere deitu izan zioten bere denboran. Lau urte zituela, familia osoa Azpeitiko Txillarramendi auzoko Gorostieta baserrira joan zen bizitzera. Zazpi senideetan gazteena izan arren bera geratu zen etxerako. Nekazaritza, bidegintza, baso lana eta ikazkintza izan zituen lanbideak.
Bertsolaria zen, badira ahoz aho gorde diren bere bertsoak, baina oso gutxi aritu omen zen jendaurrean, plazan. Bertso-jartzaile gisara utzi du arrasto lodiena; sorta ezagunak dira honakoak: "Nekazarien kezkak", "Urrestillako mixiuak", "Goseteari buruzkoak", "Loiolatxon", "San Inazio Loiolakuaren bizitza", Tonto bizkor bati jarriak", ... Ez zekien idazten, eta alaba Juxtak, auzoko Martzelinak-eta laguntzen omen zioten horretan. Auspoa sailaren 86-87 zenbakidun liburua eskaini zion Antonio Zabalak 1969an, eta han bildu zituen "Iturzaeta bertsolaria"ren bertsoak, ahoz aho jasotako baztuk eta idatziz jarritako asko.
Gorostieta baserrian zendu zen, 1948ko maiatzaren 6an, hirurogeita hamasei urte zituela. Ezinduta zegoelarik ere, ohean, ez omen zuen bertsotarako grina galdu. Hemen horietako bat, non ederki azaltzen duen bere bizitzaren nondik norakoa:
Elizaldetar Prantxisko Mari,
Iturzaeta deritza,
opiziorik prinzipalena
izan det nekazaritza;
gaineruntzian luberri eiten,
baso-lan ta bidegintza,
eutera aldeko bizker honetan
eman det nere bizitza.
Ondorengoetan ere izan da bertsotarako zaletasuna izan duenik. Bere alaba zaharrena, Justa Iturzaetak, baditu bertso jarriak, aita zanari, esate baterako. Xabino bilobak ere, besteren artean, badu aitona zanari eskainitako bertso sorta.
Hil 1904-05-06
