Amona dago kanposantuan
aspaldi bertan etzana
harrien pean gure arbasoak
eta gure iragana.
Buelta koxkor bat ta etorri zait
han pentsamentu andana
irten burua jiratu eta
ze esaldi zegoana:
"Zugatik laixter esango dute
gaur gutaz esaten dana". (bis)
Arduraz eta kezkaz egin det
azkeneko begirada
karratua ta marmolezkoa
han dago izen ilada
luzaro bizi nahi zuten batzuk
lurpean hor daude jada
berdin gazteak berdin umeak
eta berdin zaharrak hara!
Biharrik igual ez da helduko
gaur bizi egin behar da. (bis)
Nik ez nuke nahi betiko egon
harrizko lau hormen erdin
nik ez nuke nahi nere lagunek
hemen hartu dezaten min.
Egunen baten hilko banitza
hilko bainaiz denen berdin
ahaztu kutxak ta ahaztu eskelak
nahiz triste izan nahiz samin
bota airera nolabait ere
bizirik geratu nadin. (bis)
Hil 2022-09-15
1934ko otsailaren 3an jaio zen Berrobin (Gipuzkoa). Nekazari, arotz, taxista eta, azkenik, liburu-saltzaile izan da lanbidez. Berrobiko alkate izan zen demokrazia aro berriko lehen hiru legealditan, 1979tik 1991ra. 1980an bideko auto-istripu larria izan zuen eta, bere orduko lanerako ezindua, idazteari ekin zion Antonio Zavalak hauspotuta.
Bere kasa zaleturik, eta lagunarteko giroan trebaturik, 1950. hamarkadan hasi zen jendaurrean kantari lagunek bultzata.
Burgosen soldadu zegoela idatzitako eta ondoren Zeruko Argian espainiar soldaduskari buruz argitaratutako bertsoengatik espetxeratua izan zen Martutenen: 42 egun egin zituen kartzelan (1957).
Gipuzkoako Bertsolari Berrien Txapelketa (Ordizia) irabazi zuen 1959an, eta bertsolari gazteentzat antolatzen ziren sariketetan sarri nabarmendu zen hurrengo urtetan. Gipuzkoako Bertsolari Txapelketan txapeldun izan zen 1967an. Lau aldiz izan da finalista Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian: 1965, 1967, 1980 eta 1982ko edizioetan, hain zuzen ere. 1999an Gipuzkoako Herri Arteko Bertsolari Txapelketan parte hartu zuen bertsolari gazteekin nahasian, Erniope taldean, eta Azpeitian jokatu zen finalera iritsi zen. Bertsolari hauek osatu zuten taldea: Amaia Agirre, Jexux Mari Irazu, Aitor Usandizaga eta Txomin Garmendia.
Bertso-jartzaile oparoa izan da. Bertso asko jarri izan dizkio aktualitateari edo gaurkotasuneko gaiei, egunkari eta aldizkarietan publikatuak asko.
Idazle gisara, jenero ugari landu ditu: eleberria, bertso-jarri bildumak eta iritzi kroniken bildumak plazaratu ditu, ia guztiak Auspoa bilduman. Horrez gain El Diario Vasco eta Deia egunkariak, eta Galtzaudi eta Aiurri herri aldizkarien kolaboratzailea izan da eta kronika, gogoeta zein bertso ugari utzi ditu horien orrietan.
2022ko irailaren 15ean hil da 88 urterekin.
Jaio 1926-09-15
Bat-bateko bertsolari jeniala. Izenondo asko irabazi ditu bertsolari zein bertsozaleengandik. Hitza, gorputz espresioa eta ahots tonu moldaketaren arteko lotura bikain lortzen zuelarik, hiru garaitako zaleen miresmena bereganatu zuen. Umorezko bertsoarekin lotu izan bada ere, sentimenduzko bertsoak dira batik bat jendearen gogoetan geratu direnak.
Doinu soila dator Manuel Lekuonaren liburuan. Guk bertsoren batekin jantzi behar eta, Txirritaren ale bikain hau egokitu genion Bertsotan liburuan argitara ahal izateko.
Basarri, Xalbador, Lopategi, Ezponda, Agirre, Intxaurraga, eta abarren saioak ditut nire zintetan. Xabier Letek bere Bertso Antologia EITB 2000 urteko emanaldietan.
