B. Gaztelumendi:
Biok ondoan ipini gera
konparatu asmoz alai
ni sentitzen naiz gure munduai
iraultza ekartzeko gai
zu enpresari izan zintugun
ta ni soldata baten zai
nik eskuetan markarik ez det
baina poltsikoetan bai.
I. Lazkano:
Gaurko gazteak harrotzen dira
ia neurri gehiegian
bizitza errex daukatelako
izan zitekeen agian
eta nik berriz lana egin det
bizitzan nere nagian
nik eskuetan dauzkat kailoak
eta honek arpegian!
B. Gaztelumendi:
Azala latza det txikitatik
eta ez naiz errex mintzen
garai batean jaio banintz ni
halakoa izango nintzen.
Entzun dedanez zu eraikuntzan
edo omen zinen ibiltzen
baino lagundu ote dezu ba
mundu hobe bat eraikitzen?
I. Lazkano:
Nere gisara pasatu balu
gazte denboran gosea!
Honek izan du sabela bete
eta nik berriz haizea.
Horregatikan degu gaur egun
holako jende klasea
nabaria da hau ere ez dala
larre motxetik pasea!
B. Gaztelumendi:
Gure aurrean daukagu orain
mundu multikulturala
krisiarekin ere diote
guztia behera doala.
Aipatzen dezu gazte garaian
gosez egona zerala
baina benetan uste al dezu
gaurko hau hobea dala?
I. Lazkano:
Gauzak okertu dirala oso
daukagu nahiko nabari
ez dira gauzak zuzenegi egin
nahiz eta lanean ari.
Dirua batzuk pilatu arren
gosea dago ugari.
Bide horretan nere ustetan
denok gera pekatari.
B. Gaztelumendi:
Egia da bai tokatu zaigu
pekatari izatea
amorrazioz egiten degu
ingurura atakea.
Bion artean urteak daude
nere Imanol maitea!
Hobe elkarren kontra joan ordez
elkarrekin joatea.
I. Lazkano:
Etorkizunai begiratuta
bidea hori da noski!
Bere gaztean mutiko honek
gauzak dotore dakizki.
Esango nuke gure bidetik
ia egin degu aski
borondaterik onenez baina
gauza asko egin degu gaizki.
Hil 2025-08-06
Ezkurrako (Nafarroa) Plazenea etxean jaio zen 1936ko uztailaren 14an. Ezkurrako okindegiko semea, zazpi senide ziren. Gaztetxoa zela Arantzazuko seminariora joan zen eta han abiatu zuen Frantziskotar bidea. Ikasketak amaitu eta apaizturik, Donapaleura destinatu zuten (1965), Nafarroa Behereko Amikuze eskualdeko herri-burura, eta hogeita bost urte egin zituen bertan.
Bertsularien Lagunak Elkartearen sortzailetakoa izan zen, 1980an. Orduko eztabaidak gainditurik, Gipuzkoan hartu berria zuten bideari heltzea deliberatu zuen Elkarteak, eta bertsolaritza ikastoletan sartzeko ahaleginari lotu zitzaizkien. Hastapen haietan, bertso-irakasle eginkizuna hartu zuen Santos Belokik, eta Donibane-Garazin hasi zen 1984an; hurrengo urtean, Hazparne eta Mauleko ikastolak gehitu zitzaizkion. Lehen irakasleetakoa izan zen Xanti Iparragirre eta Jexux Artzallusekin batera, eta lau urtez jardun zuen zeregin horretan, 1988ra arte.
Bertso-irakasle gisara egindako ekarpenaz gain, bete ditu beste eginkizun batzuk Iparraldeko bertsolaritzan toki egiten diotenak: gai-emaile gisa sarri aritu zen aipatzen ari garen hamarkadan (1980-1990) taldean jarritako gaiak aurkezten, eta baita bertso-epaile lanetan ere Nafarroako Bertsolari Txapelketan eta Lapurdiko Bertsolari Sariketan hamarkada berean.
Bertsularien Lagunak Elkarteko zuzendaritza kidea izan zen 1987tik 1990ra bitartean, eta beronen ordezkari gisan, Euskal Herriko Bertsolari Elkarteko zuzendaritza kidea Mixel Lekuonarekin batera, Elkarte honen sortze eta egonkortze aldiko lehen urtetan aktiboki esku hartuz.
Hitz jario bikainekoa, predikari onaren sona zuen Ipar Euskal Herriko lurraldetan. Asko landu zuen sermoigintza, eta baita bertso idatzia ere. Bereak dira Urepelgo erretore Bazkancek Xalbador bertsolariaren omenaldi eguneko elizkizunean (1976-11-07) eta handik hiru egunetara haren hileta elizkizunean (1976-11-10) irakurritako sermoiko hitzak. Omenaldi-meza ostekoa omen da Santosek inoiz jaso duen goratzarre handietakoa, Xalbadorrengandik hain juxtu, hala esan omen zion: "Jaungoikoak beste lan bat emanen balizu, joskina zinateke".
Segurara (Gipuzkoa) destinatu zuten 1991ean. Gero, Zarauzko Franziskotarren konbentuan hiru urte egin ondoren (2021-2024), Bermeoko egoitzara erretiratu da. Herria, euskara eta ebanjelioa izan ditu bizitzako gida-lerroak.
2025eko abuztuaren 6an hil da Bermeoko Frantziskotarren konbentuan 89 urte zituela.
9. bertsoa egokitu diot. Beste doinu askoren antzera A.Zabalak Errenteriako Joanito Zabaleta bertsolariaren eskuzko koadernotik jasoa.
