Nik ho(r)i erantzungo det
poliki poliki
nahiago nuke zerbait
gehio baneki
anaiak izan gera
han ta hemen zazpi
eta batu artean
ez gerade aski
Hitler edo Trotski
danak onak noski
besteen aurka jaiki
besteari aitzaki
historiak zer dioen
jainkoak daki.
Geure historian zehar
hainbat atsekabe
bizi izandu gerade
poztasun gabe
nahigabetuaz beti
gu izan gerade
hau mudatuko balitz
denorentzat hobe
askatasun bide
zaitut adiskide
ikusteko dire
behin betiko libre
alkar hartu ta
amaren zazpi senide.
Gu historian zehar
(bajinat) urtean
egon gerade hemen
danak lurpean
orain guk zer nahi degun
zein aho betean
guk hau entzuten degu
nora nahi joatean
etxeko atean
danok behin batean
lotuak katean
geuretzat kaltean
nahi degu bizi Euskadi
libre batean.
Jaio 1905-09-04
Hernanin jaio zen 1905eko irailaren 4an. Hala dio Manuel Olaizola "Uztapide"k (Lengo egunak gogoan II. 86 orr.) "...bera amarengandik bakarrik sortua zala, aitarik etzuala, esan zuan bertsotan". Umezurtza izaki, beraz, Setien Moko sagardotegian hartu zuen Jose Maria Setien gotzainaren aitak Joxe Blanco haurra. Meltxora Olanorekin ezkondu zen eta bost seme-alaba izan zituzten. Etxeko maiorazkoa ezkondu zenean etxetik irten beharra izan zuten eta Azpeitira joan ziren bizitzera 1945 urtean. Gero, 68 urterekin erretiroa hartu zuenean, 1973 urtean, Urnietara itzuli zen eta han bizi izan zen azken egunera arte.
Telefonista zen lanbidez Joxe Agirre bera gogoratzen den bezala: "Azpeitian bazen Joxe Blanco izeneko urnietar bat telefonista bezala lan egiten zuena". Beronen partez Azpeitiko Arrona tabernako balkoitik Joxde Lizasorekin aritzeko deitu zioten Joxe Agirreri 1962an, eta hau izan zen Jioxe Agirrek plazan egin zuen lehen saioa.
Bertsolari izakerari dagokionez, noiz edo noiz plazan aritua bazen ere, ez zen plazan aritu zale, taberna-bertsolaria zen; Santa-eskean ibilia, kontalari moduan gehiago nabarmendu zen bertsotan baino.
Urnietan hil zen 1987ko urriaren 9an.
Jaio 1940-09-04
Zumarragako (Gipuzkoa) Aranburu-Etxeberri baserrian jaio zen. Apaiz ikasketak egin eta apaiztu zen. Gero, baina, bide hori utzi egin zuen. Maria Jesus Aranbururekin ezkondu zen eta bi seme-alaba izan dituzte. Deban bizitu da 1960ko hamarkadaren hondarraz gero. Mutrikuko institutoan gaztelania eta erdal literatura irakasle izan da 1969tik erretiroa hartu duen arte. Filosofia eta letretan lizentziatua da Valenciako Unibertsitatean, gazteleran katedraduna eta Euskaltzain urgazlea.
Amak buruz ikasitako bertsoak entzunda bertsozaletu zen. 1974an aritu zen lehen aldiz plazan, gai-emaile lanetan, Bizkaiko gazteen txapelketan. Geroztik, gai-jartzaile eta gai-emaile langintzan ez ezik, Bertsolari Txapelketa eta gazte sariketa askotako epaile izan da, eta lan oparoa egin du bertso-jartzaile eta ikerketa alorretan.
Euskaltzaindiako Herri Literatura batzordera inguratu zen 1979an, eta erakunde horrek 1980an eta 1982an antolatutako Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusietako epaimahaiko kidea izan zen; Bertsolaritza Batzordea (1981-1985) eta Herri Literatura batzordeko (1985-2017) kide izan zen. Euskaltzain urgazle izandatu zuten 1996ko martxoaren 29an.
Bertsozale Elkarteak antolatutako hainbat txapelketetako epaimahaikidea ere izan da, besterik beste, 1989ko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketan eta 1991eko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketan.
Bertso-jartzaile oparoa izan da; komunikabideetan argitaratu izan ditu, bertso-paper lehiaketa ugarietan hartu du parte eta sarritan izan da saritua.
Ikerlanen artean, "Bertsolarien desafioak, guduak eta txapelketak" lana argitaratu zuen (Sendoa, 1983), eta "Uztapide. Berriz plazara" Manuel Olaizola "Uztapide" bertsolariaren bizitza eta gertaerei buruzko lan (Sendoa, 1998). Horrez gain, hainbat artikulu publikatu ditu Uztapide, Udarregi eta abarren ekarria aztertuz.
Bertsolaritzatik at, poesia eta narratiba ere landu du eta hainbat lan argitaratu ditu.
2026ko uztailaren 31an zendu da, Deban, 85 urterekin.
Baigorriko bertso afaria musikatuan (2025-01-11) Patxi eta Bastien musikari dituztela, baliatu dute Miren Artetxe eta Haira Aizpuruak doinua. Musika herrikoia da eta Urko Oskozen hitzak hartu ditu Ene Kantakek. Ene Kantak proiektua haurrentzako musika eta dantza euskaraz sortzen dituen taldea da.
